IDZIKÓW - jest dużą łańcuchówką nad Białą Wodą. Wspomniano go wraz z parafią w 1340 r. jako Kieslingswald.
Pierwszym znanym właścicielem był Hans Schoff (koniec XV w.). Później wieś została podzielona na trzy części, często zmieniające właścicieli. Jedną z nich władał w 1545 r. niejaki Reichenbach. Tę część utracił jego potomek, Jerzy Hieronim, w 1625 r. za udział w rebelii czeskiej. W XVIII w. dolny i górny dwór posiadali Wallisowie, a średni w 1753 r. T. Kińska, z rodziny matki Józefa Poniatowskiego. W lipcu 1622 r. stacjonowali tu lisowczycy, walczący z chłopami H. Wolffa, ale i niszcząc górny dwór Reichenbachów. Pod Pasterskimi Skałami działał słynny wówczas kamieniołom piaskowca (z licznymi skamielinami), już w 1797 r. tak opisywany przez Leopolda von Buch.
Na miejscu drewnianego około 1480 r. stanął murowany kościół paraf, pw. Wniebowzięcia NMP, przebudowany w 1794 r. (barokizacja i powiększenie od północy). Wieża z 1674 r. nakryta została cebulastym hełmem jednoprześwitowym. Wyodrębniają się symetrycznie usytuowane, ale nierówne architektonicznie przebudówki, stąd dach dwuspadowy obejmujący też półkoliście zakończone prezbiterium z dwoma bocznymi dachami. Pod tynkiem kryje się renesansowe sgraffito. Wyposażenie wnętrza jest różnostylowe i urozmaicone. Ołtarz główny typu architektonicznego z 1693 r. to dzieło Michała Klara, fundowane przez von Deichselów. Jest on bogaty w rzeźby, w tym centralnie umieszczoną figurę Marii. Także w prezbiterium znajdują się neobarokowe (1875) ołtarze boczne: Serca Pana Jezusa (z prawej) i św. Anny. Z tegoż czasu pochodzi ponadto ambona z postaciami ewangelistów. Cenna jest piaskowcowa chrzcielnica z 1588 r. (późny renesans), bogato dekorowana, m.in. herbami miejscowej szlachty z XVI w. i sceną chrztu na pokrywie (XVIII w.). Nad zakrystią umieszczono fragment dawnego ołtarza z 2 poł. XVIII w.
Przed wejściem do kościoła stoi barokowy kamienny św. Jan Nepomucen z lat 1740-47. Wyżej za nim - św. Barbara, patronka górników (w pobliskim Marcinkowie czynne były kopalnie srebra). W górnej części wsi zachowały się resztki kamiennego dworu z XV w. (powyżej przyst. PKS Idzików III). Ocalało też kilka domów zrębowych.
Naprzeciwko wspomnianych ruin sterczą w formie swoistego grzebienia Pasterskie Skały. Ich formy, sięgające do 6-10 m wysokości, 8-26 m długości i 1,5-3 m grubości, zostały wypreparowane w wychodni zlepieńców idzikowskich, wyrastają z grzędy Nowy Waliszów - Idzików, wyraźnie podniesionej na Wysoczyźnie Idzikowskiej. Widoczne są otoczaki do 15 cm średnicy, w tym sporo ze skał metamorficznych Masywu Snieżnika, świadczące o powstawaniu ich w przybrzeżnych stożkach napływowych morza górnokredowego podczas dźwigania dzisiejszego Masywu. Nazwa wiąże się z legendą o pasterzach, zamienionych w głazy za wzgardę okazaną chlebowi podczas posiłku. Spod malowniczych skał podziwiać można ładny widok Rowu Górnej Nysy i piętrzące się nad nim Góry Bystrzyckie, a z lewej - stożek Iglicznej. |